Sevilen Birinin Kaybıyla Nasıl Başa Çıkılır?
Hayatta karşılaşabileceğimiz en sarsıcı, en acı verici ve bizi en derinden değiştiren deneyimlerin başında şüphesiz sevdiğimiz birini kaybetmek gelir. Bu kayıp bir ölüm, ani bir ayrılık, bir organ kaybı veya çok değer verilen bir yaşam rutininin bitişi olabilir. Kaybın ardından hissedilen o derin boşluk, boğazdaki o geçmeyen düğüm ve "Şimdi onsuz ne yapacağım?" düşüncesi, ruhun yaşadığı en büyük şoklardan biridir.
Toplumumuzda genellikle yas tutan kişiye bir an önce "toparlanması", "güçlü durması" veya "hayata karışması" öğütlenir. "Zaman her şeyin ilacıdır" klişesiyle, kişinin acısını içine gömmesi beklenir. Oysa tutulmayan, bastırılan ve aceleye getirilen her yas, zamanla kronik bir depresyona, fiziksel hastalıklara (somatizasyon) ve hayata karşı derin bir hissizliğe (duygusal uyuşma) dönüşür. Yas, bir hastalık değil; kaybedilen o büyük sevginin bedende ve zihinde yankılanma şeklidir ve mutlaka yaşanmalıdır.
Psikiyatrist Elisabeth Kübler-Ross tarafından tanımlanan yasın 5 evresi, düz bir çizgi halinde ilerlemez. Zihin bu evreler arasında gidip gelir, bazen aylar sonra tekrar en başa dönebilir:
İnkar ve Şok: Ölümün veya kaybın hemen ardından zihnin acıdan korunmak için devreye soktuğu ilk sigortadır. "Bu gerçek olamaz", "Sanki kapıdan içeri girecekmiş gibi hissediyorum" düşünceleri hakimdir. Kişi mekanikleşir ve duygusal olarak donuklaşır.
Öfke: Şok dalgası geçip gerçeğin acısı hissedilmeye başlandığında muazzam bir öfke ortaya çıkar. Bu öfke; geride kalmanın verdiği isyanla doktora, sisteme, kendine veya hatta "Beni neden bırakıp gittin?" diyerek kaybedilen kişiye bile yönelebilir.
Pazarlık: Zihnin "Keşke onu o gün o hastaneye götürmeseydim", "Şöyle yapsaydım kurtulur muydu?" diyerek geçmişi değiştirme çabası ve dinmeyen bir suçluluk hissidir.
Depresyon ve Derin Üzüntü: Kaybın gerçekliğinin ve geri döndürülemezliğinin tam olarak idrak edildiği evredir. Yoğun ağlama krizleri, yataktan çıkmak istememe, hayattan kopma ve derin bir anlamsızlık hissi yaşanır. Aslında bu, gerçek iyileşmenin başladığı en kritik aşamadır.
Kabullenme: Kabullenmek, olanları unutmak veya artık üzülmemek demek değildir. Kaybın hayatın bir gerçeği olduğunu idrak edip, o acıyla birlikte yeniden yaşamaya, yeni rutinler oluşturmaya başlamaktır.
Normal bir yas süreci zamanla (genellikle 6 ay ile 1 yıl içinde) keskinliğini kaybedip, yerini hüzünlü bir özleme bırakır. Ancak kişi;
Kaybın üzerinden yıllar geçmesine rağmen ilk günkü acıyı ve inkarı yaşıyorsa,
Kaybedilen kişinin odasına, eşyalarına dokunulmasına asla izin vermiyorsa,
Kendi hayatına devam etmeyi kaybedilen kişiye bir "ihanet" olarak görüyorsa, burada Komplike Yas tablosu ortaya çıkmış demektir. Bu durum, beyindeki travma ağlarının kilitlendiğini ve profesyonel destek alınması gerektiğini gösterir.
Acınızı bastırmak, tek başınıza göğüslemek veya çevrenize "Ben iyiyim" maskesi takmak zorunda değilsiniz. Psikolojik danışmanlık süreci; yasınızı güvenli, yargısız ve şefkatli bir alanda tutmanıza olanak tanır. Özellikle EMDR terapisi, ölüm anının zihinde yarattığı travmatik (şok) görüntüleri duyarsızlaştırmakta ve kişinin vedalaşma sürecini sağlıklı bir şekilde tamamlamasında son derece etkilidir.
İçinizdeki o ağır yükü şefkatle paylaşmak, yarım kalan vedaları tamamlamak ve hayata yeniden tutunabilmek için Antalya Muratpaşa'daki kliniğimizde yürüttüğümüz yas danışmanlığı süreçlerimiz hakkında bizimle iletişime geçebilirsiniz.